برخورد دیجیتال؛ پشتپردهٔ حذف «تیک آبی» حسابهای مقامهای جمهوری اسلامی
«شیپور جنگ خاموش دیجیتال به صدا درآمد»؛ این عبارتی است که «نورنیوز»، رسانهٔ نزدیک به دبیر سابق شورای عالی امنیت ملی ایران، برای توصیف ماجرای حذف «تیک آبی» از حسابهای کاربری برخی مقامهای جمهوری اسلامی در شبکهٔ اجتماعی «ایکس» (توئیتر سابق) به کار برد.
موضوع از جایی شروع شد که کاربران گزارش دادند که نشان تأیید (تیک آبی) از کنار نام افرادی مانند عباس عراقچی، علی لاریجانی (با ۱۲۰ هزار دنبالکننده)، غلامحسین محسنی اژهای و علیاکبر ولایتی برداشته شده، و همزمان حسابهایی با نام و تصویر مشابه، اما غیررسمی، همچنان تیک آبی دارند؛ اتفاقی که بهویژه در فضای امروز ایران، خطرِ نسبتدادن مواضع ساختگی به مقامها را بالا میبرد.
نورنیوز این رویداد را «ضربهای مستقیم به اعتبار و مرجعیت آنلاین این افراد» و نمونهای از درهمتنیدگی فناوری، سیاست و رسانه توصیف کرد و هشدار داد که جابهجایی تیک آبی، یا به عبارتی همان نشانهٔ «اعتبار» و «مرجعیت»، میان حسابهای رسمی و جعلی میتواند راه را برای انتشار خبر نادرست هموار کند.
واکنشها در فضای مجازی هم دوگانه بود. از یکسو، شوخی و طنز: کاربرانی که کنایه میزنند حالا وزیر خارجه بودن یا نبودن عباس عراقچی را باید با داشتن یا نداشتن تیک آبی سنجید. از سوی دیگر، بحثی جدیتر دربارهٔ معنای این تصمیم و پیوند آن با انزوای بینالمللی جمهوری اسلامی. برخی کاربران این اتفاق را در کنار خبرهایی مانند لغو دعوت از عباس عراقچی به کنفرانس امنیتی مونیخ یا حذف نام او از فهرست سخنرانان شورای حقوق بشر سازمان ملل گذاشتهاند و از «کاهش وزن سیاسی» تهران در صحنهٔ جهانی گفتند.
در همین حال، کمی پس از حذف تیک آبی، که بهجز افراد یادشده دامن رسانههایی چون «تهران تایمز» را هم گرفته، شمار زیادی حساب جعلی با محتوای طنزآلود برای این افراد و رسانهها در شبکههای اجتماعی درست و فعال شده است.
حذف تیک آبی برای حسابهای رسمی، نشانهای از تغییر معادلات در فضای دیجیتال است؛ جایی که مشروعیت آنلاین دیگر تضمینشده نیست و به سیاستهای پلتفرمها گره خورده است.
پاسخ دادنحذفاین اتفاق نشان میدهد که قدرت شبکههای اجتماعی در تنظیم قواعد بازی سیاسی تا چه اندازه افزایش یافته و حتی حسابهای مقامات هم از این تغییرات مصون نیستند.
پاسخ دادنحذف